دربارۀ سامانه
این سامانه با هدف پیوند دادن اطلاعات، فعالیتها و تصمیمهای نشر طراحی شده است. در ساختار این سامانه، پروندۀ کتاب نقطۀ اتصال کارهاست: از دریافت و بررسی اثر تا تولید، قرارداد، برآورد هزینه، موجودی، فروش و تصمیمهای بعدی.
هدف این طراحی، کاهش پراکندگی اطلاعات و روشنترشدن مسیر پیگیری است؛ اینکه هر کار به کدام کتاب مربوط است، چه کسی مسئول آن است، در چه مرحلهای قرار دارد و چه تصمیمهایی پیش از آن گرفته شده است.
نام «آیاد» از واژۀ «اَیاد» در فارسی میانه، به معنای یاد و یادآوری، الهام گرفته شده است.
حوزههای کاری سامانه
دریافت و ارزیابی اثر
اثر از زمان دریافت تا تصمیم پذیرش یا رد، همراه با فایلها و سوابق بررسی در یک پرونده پیگیری میشود. نظرهای ارزیابی و تصمیمهای ثبتشده در کنار اثر باقی میمانند تا مبنای ادامۀ کار و مراجعههای بعدی روشن باشد.
تولید و نسخهها
مراحل ویرایش، نمونهخوانی، صفحهآرایی، طراحی و آمادهسازی چاپ، همراه با مسئول، موعد و وضعیت هر کار پیگیری میشوند. نسخههای متن، جلد و فایلهای تولید نیز در ارتباط با پروندۀ کتاب و نوبت چاپ نگهداری میشوند تا سوابق چاپ اول، تجدیدچاپ و اصلاحات از یکدیگر مشخص بمانند.
اقتصاد و قرارداد
برآورد هزینه، قیمتگذاری و بررسی سود و زیان در کنار قراردادها، حقالتألیف و تعهدات مالی قرار میگیرند. هدف، فراهمکردن پشتوانهای روشن برای تصمیمهای اقتصادی هر کتاب و پیگیری توافقها، سررسیدها و پرداختهای مرتبط است.
انبار و توزیع
موجودی کتاب، کاغذ و مقوا، همراه با دریافتها، خروجها، رزروها و مصرف اقلام تولید پیگیری میشود. ارتباط این اطلاعات با تولید و توزیع، برای روشنماندن وضعیت موجودی، نیازهای چاپ و مغایرتهای احتمالی در نظر گرفته شده است.
فروش و مخاطبان
اطلاعات اشخاص و سازمانها، سفارشها و سوابق ارتباط در کنار فعالیتهای فروش و بازاریابی قرار میگیرند. هدف این است که پیگیری مشتریان و مخاطبان از سابقۀ تعاملها و وضعیت کتابها جدا نماند و ارتباط با آنها در طول زمان قابل دنبالکردن باشد.
دانش سازمانی
در بخش «چیستا»، اسناد، شیوهنامهها، اصطلاحات، حافظۀ ترجمه و تجربههای تولید در ارتباط با کتابها و فعالیتهای نشر نگهداری میشوند. هدف این است که دانش مجموعه با پایان هر کار پراکنده نشود و در ویرایش، تولید و تصمیمهای بعدی دوباره به کار بیاید.
اصول مشترک در همۀ بخشها
اطلاعات و سابقۀ تصمیمها
طراحی سامانه بر کاهش ثبت دوبارۀ اطلاعات و نگهداریِ سابقۀ کارها و تصمیمها تکیه دارد؛ تا اطلاعات فقط ثبت نشوند، بلکه در ادامۀ کار قابل استفاده بمانند.
نقشها و دسترسیها
در طراحی سامانه، نقش افراد مبنای دسترسی به اطلاعات و انجام کارهاست. مسئولیتها و حدود دسترسی باید متناسب با شیوۀ کار هر مجموعۀ نشر مشخص شوند.
تجربۀ کار روزمره
خواناییِ رابط فارسی، دسترسی روشن به اطلاعات و کاهش رفتوبرگشتهای غیرضروری، از هدفهای طراحی سامانه است. رابط کاربری و مسیرهای انجام کار همچنان در حال بازبینی و تکمیلاند.
اعتبارها
طراحی محصول و فرایندهای نشر، راهبری توسعه: رضا مهریزی
همراه و پشتیبان شکلگیری پروژه: امیر هاتفینیا
طراحی مفهومی، تعریف نیازمندیها، ساختار اجرایی و مستندات سامانه با راهبری طراح محصول و راهبر پروژه شکل گرفته است. کدنویسی و توسعۀ فنی با کمک ChatGPT و Codex انجام شده است.
حقوق محصول
© حقوق مربوط به بخشهای اختصاصی و قابلحمایت سامانه، از جمله کد، مستندات و عناصر هویت بصریِ متعلق به پروژه، برای طراح محصول و راهبر پروژه محفوظ است.


